Geçtiğimiz günlerde Kosova’nın kuzeyinde, Sırpların çoğunlukta olduğu Leposaviç, Zubin Potok, Zveçan, ve Mitroviça vilayetlerinde gerginlikler yaşandı. Yaşanan olaylar sebebiyle bölgede bulunan NATO’ya bağlı Barış Gücü (KFOR) askerlerinin müdahalede bulunması üzerine çıkan çatışmalarda, bazılarının durumu ağır olmak üzere onlarca asker yaralandı. NATO ve muhtelif Avrupa ülkeleri olaylara tepki gösterdi. Bu arada Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic, Kosova sınırına yakın bölgelerdeki askerlerine her an çatışmaya hazır halde olmaları üzere talimat verdi.
Kosova’nın kuzey bölgesindeki vilayetlerde yaşanan son olayların temelinde buralardaki yerel yönetimlerde yetki devri konusunda yaşanan problem yer alıyor.
Zikredilen vilayetlerde yaşayan ahali içinde çoğunluğu oluşturan Sırplar, bölgede 23 Nisan tarihinde gerçekleştirilen yerel seçimleri boykot etmişti. Bu yüzden söz konusu seçimlerde katılım oranının %4’ün altında kaldığı haberlerde dile getirildi.
Sırpların seçimleri boykot etmesi tabii Arnavut partilerin adaylarının kazanmasına imkan sağladı. Ancak Sırplar seçimleri boykot ettikleri gibi sonuçlarını da tanımadıklarını ortaya koydular. Bu yüzden de belediyeleri ve belediyelere ait kamu kurumlarını devretmediler.
Bunun üzerine Priştine yönetimi söz konusu vilayetlerdeki tüm yerel yönetimlerde ve bağlı kamu kuruluşlarında yetki devrinin sağlanması için devreye girdi. Yetki devri konusunda NATO da Priştine yönetiminin yanında duruyor ve her ne kadar Sırplar tarafından boykot edilmiş olsa da seçim sonuçlarının geçerli sayılması gerektiğini düşünüyordu.
Yetki devri konusundaki tartışmalar fiili kavgaya ve gerginliğe sebep olunca Kosova polisinin olaylara müdahalede bulunması üzerine Sırplar da polislere saldırdı ve olaylar büyüdü. Bunun üzerine NATO’ya bağlı KFOR askerleri Kosova polisine destek vererek, toplanan Sırp kalabalıkları dağıtmak amacıyla fiili müdahalede bulundu. Bu kez Sırp topluluklar KFOR askerlerine de saldırdı ve askerlerden onlarca kişi yaralandı.
Bu hadiseler üzerine askerlerinin herhangi bir çatışma hali için hazır olmaları üzere talimat gönderen Sırbistan Cumhurbaşkanı Vucic, Kosova Başbakanı Albin Kurti’nin Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelensky’ye özendiğini belirterek onun tutumunu eleştirdi. Bu arada asıl büyük hadiselerin henüz gerçekleşmediğini belirterek, Kosova’nın ileri gitmesi durumunda bölgenin ciddi çatışmalara gebe olduğu yönünde tehditlerde bulundu.
Kosova, bağımsızlığını oturtma konusunda, ülke içinde yaşayan Sırp nüfustan dolayı uzun süreden beri sıkıntı yaşıyor. Bunların çoğu Yugoslavya’nın hüküm sürdüğü ve Kosova’nın Sırbistan’a bağlı olduğu dönemlerde yerleştirilmiştir.
Geçen yıl da Priştine yönetiminin araçlara Kosova plakalarının takılması kararı alması Kosova sınırları içinde yaşayan Sırp vatandaşların ve Sırbistan yönetiminin tepkisine sebep olmuştu. Sırbistan, savaş tehditlerinde bulunurken Kosova’daki Sırp vatandaşlar da ülkenin kuzeyindeki yollara barikatlar kurarak trafiği engellemeye başladılar.
Gerginlik üzerine Kosova yönetimi söz konusu kararların uygulamaya geçirilmesi işlemini bir süre erteledi. Ancak bu arada yollara barikatlar kurulmasını organize etmekle, dolayısıyla terörle suçlanan eski Sırp polis Dejan Pantic tutuklanıp mahkemeye sevk edildi. Bir süre hapiste tutulan Pantic’in cezası daha sonra, Sırbistan’dan gelen baskılar ve Kosova içinde yaşayan Sırpların gerginliği artırmaları sebebiyle mahkeme kararıyla ev hapsine dönüştürüldü.
Kosova Başbakanı Kurti, terörle suçlanan Pantic’in cezasının ev hapsine dönüştürülmesine tepki gösterdi. Ancak anlaşıldığı kadarıyla bu tepki siyasi bir taktikti. Çünkü mahkeme kararı, havayı yumuşatma amacına yönelik siyasi bir karardı ve böyle bir kararın siyasi yönetimin bilgisi dışında verilmesi ihtimali düşüktü.
Geçen yılki olaylarda Kosova’nın geri adım atması üzerine Sırbistan Cumhurbaşkanı Vucic devreye girerek Sırpların barikatları kaldırmasını sağlamış ve böylece hava yumuşatılmıştı.
Ahmet Varol/Yeni Akit
