Yemen’de Ensarullah’ın (Husiler) başkent Sana’da iktidara geldiği 2014 yılından sonra başlayan çatışmalar, 2022’den bu yana yerini görece bir sükunete bırakmıştı. Ancak geçtiğimiz ay Hadramevt’te başlayan çatışmalar, ülkedeki güç haritasını bir kez daha değiştirdi. Suudi Arabistan, ülkenin doğusundaki devrik Yemen hükümetinin talebi doğrultusunda BAE’yi, Yemen topraklarında bulunan askeri unsurlarını 24 saat içinde çekmeye ve ülkedeki herhangi bir tarafa askeri ya da mali destek vermemeye çağırdı.
Kritik Kent Seyun Düştü
Siyasi olarak üç ana nüfuz alanına bölünmüş olan Yemen’de, Suudi Arabistan sınırından Umman Denizi’ne uzanan ve ülkenin yüzölçümünün yüzde 40’ını oluşturan Hadramevt vilayeti, uzun süredir devrik Yemen hükümetine bağlı güçlerin kontrolündeydi. Bölgedeki dengeler, BAE destekli GGK güçlerinin Hadramevt’in merkez kenti Mukalla’dan kuzeye doğru ilerlemesiyle bozuldu.
Geçen ayın ortalarında Gayl bin Yemin bölgesinde başlayan çatışmalar, 3 Aralık’ta Hadramevt’in diğer önemli merkezi Seyun’a sıçradı. GGK güçleri, kentteki askeri karargahı, Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nı ve Uluslararası Seyun Havalimanı’nı ele geçirerek hükümet güçlerini bölgeden çıkardı. GGK, petrol yataklarının kontrolünü sağladıktan sadece bir gün sonra, Umman sınırındaki Mehra vilayetinde de kontrolü sağladığını duyurdu.
Riyad ve Abu Dabi Karşı Karşıya
GGK’nin Suudi Arabistan sınırına dayanan bu ilerleyişi, Arap Koalisyonu’nun iki büyük ortağı arasında krize neden oldu. Suudi Arabistan, güney sınırında BAE destekli bir gücün varlığını “ulusal güvenliğe tehdit” olarak nitelendirdi.
Gerilim, Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun, BAE’den izinsiz gelen ve askeri araç taşıyan iki gemiyi Hadramevt’teki Mukalla Limanı’nda hedef almasıyla tırmandı. Koalisyon Sözcüsü Türki el-Maliki, bunun “sınırlı bir askeri operasyon” olduğunu duyurdu. Suudi Dışişleri Bakanlığı ise BAE’ye sert bir nota vererek, askerlerini 24 saat içinde çekmesini ve ülkedeki taraflara desteği kesmesini talep etti. Buna karşılık Yemen hükümeti de BAE ile olan ortak savunma anlaşmasını iptal ettiğini açıkladı.
Yemen Hükümeti Güneyi Kaybetti
Son gelişmelerle birlikte Batı tarafından tanınan Yemen hükümeti, güneydeki son kalelerini de yitirmiş oldu.
-
GGK (Güney Geçiş Konseyi): 1990 öncesi Güney Yemen sınırlarına (Aden, Hadramevt, Mehra, Sokotra) büyük ölçüde hakim durumda. Petrol sahaları ve limanlar ellerinde.
-
Ensarullah (Husiler): Başkent Sana ve kuzeydeki yoğun nüfuslu vilayetleri (Zemar, İbb, Hudeyde) kontrol etmeye devam ediyor.
-
Hükümet Güçleri: Güneyden tamamen silinen hükümet güçleri, kuzeydeki Taiz, Marib ve Şebve vilayetlerinin belirli kısımlarına sıkışmış durumda.
2017 yılında kurulan ve güneyin ayrılmasını savunan GGK, 2019 Riyad Anlaşması’na rağmen askeri güçlerini merkezi hükümete bağlamayı reddederek kendi özerk yapısını güçlendirmeye devam ediyor.
