Yaprak Üner , 18.10.2020, oggusto.com
Söz konusu sağlıklı beslenme olduğunda mümkünse organik, mevsiminde, işlenmemiş gıdaları tercih ediyoruz. Sıra paketli gıdalara geldiğinde bazen vakitsizlikten bazen anlamadığımızdan, kafa karıştırıcı veya zor olduğunu düşündüğümüzden vazgeçebiliyoruz. Oysa ki doğru seçimler yapabilmenin anahtarları gıda etiketini okumaktan geçmektedir…
Gıda Etiketlerini Anlamak İçin Basit Uyarılar
1. Beşten az malzeme içeren yiyecekleri seçin. Minimum düzeyde işlendikleri anlamına gelir.
2. Telaffuz edemiyorsanız satın almayın / yemeyin.
3. Kimyasal maddelerden, koruyuculardan, yapay tatlandırıcılardan ve renklendiricilerden kaçının.
4. Şeker, yüksek fruktozlu mısır şurubu ve trans yağ, msg içeren paketleri almayın.
5. Malzemeler, en çok bileşen miktarı ilk sırada yer alacak şekilde miktar sırasına göre listelendiğini bilin. İlk üç sıradakinin önemli olduğunu unutmayın. Örneğin listede ilk üç sırasında şeker yazıyor ise o gıdadan kaçının.
6. Etiketin üzerindeki bilgi paketin tamamına göre değil, bir porsiyona veya gramaja göre değerlendirmeya dayandığını unutmayın.
İçerik Listesinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
Gizli Şekerler
Besin etketlerinde şeker için kullanılan yirmiden fazla isim vardır. “Oz” kelimesiyle biten maddeler, fruktoz, sukroz ve dekstroz, glikoz… şekerin farklı biçimleridir. Diğer şeker kaynaklarından bazıları, yüksek fruktozlu mısır şurubu, agave, baldır. Yapay Tatlandırıcılar da farklı formlarda paketli gıdaların içinde yer alabilir. Sükraloz, Sakarin, Aspartam, Asesülfam K en yaygın olanlarıdır. Tüm bu tatlandırıcılar kimyasallarla doludurlar ve tatlılara olan arzunuzu artırabilirler. Kaliforniya Davis Üniversitesi’nde yakın zamanda yapılan bir araştırmada, tatlandırıcıların diğer şeker formlarıyla benzer bir metabolik etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir.
En doğru yaklaşım, sınırlı tüketmek ve şekeri dolaylı yoldan aldığımız gıda ve içecekleri de tamamen kesmektir.
Yağlar
Paketli gıdalarda kullanılan trans yağlar maaliyetleri düşürmek amacıyla gıda endüstrisi tarafından tercih edilmektedir.
Trans yağlar sağlıklı yağların katı maddelere dönüştürülmesinde ve bunların bozulmasını önlemede kullanılan hidrojenasyon adı verilen bir sürecin bir yan ürünüdür. Kötü” kolesterolü (LDL) artırır ve “iyi” kolesterolü (HDL) düşürür ve bir çok hastalığa davetiye çıkartır. Güvenli bir tüketim düzeyi yoktur. Bu nedenle, bazı ülkelerde kullanımları yasaklanmıştır.
*Besin Değerleri etiketi bir yiyeceğin “0 g” trans yağ içerdiğini, ancak içerik listesinde “kısmen hidrojene yağ” olduğunu yazıyorsa, bu, yiyeceğin bir miktar trans yağ içerdiği, ancak porsiyon başına 0,5 gramdan az olduğu anlamına gelir. Yani, birden fazla porsiyon yerseniz, gereğinden fazla trans yağ yemiş olabilirsiniz.
Koruyucular
İşlenmiş gıdalarda raf ömrünü uzatmak için koruyucu madde kullanımı yaygındır. Alerjik reaksiyonlarla ilişkilendirilirler ve vücut yağında depolanırlar yani, onlardan kurtulmanın zor olduğu anlamına gelir.
En sık kullanılanlar;
BHA (Butillenmiş hidroksianisol) ve BHT (Butillenmiş hidroksitoluen): Özellikle patates cipsi, sakız, tatlı karışımları olmak üzere yaygın kullanım alanları vardır.
Benzoatlar: Karides ve balıkta kullanılır.
Sülfitler: Meyve, sebze üzerine püskürtülür ve astımla ilişkilendirilir.
Sodyum nitritler ve sodyum nitratlar: İşlenmiş etlerde bulunur Bununla birlikte, C Vitamini tarafından daha zararsız hale gelirler.
Bütün bu bilgiler kadar, son tüketim tarihi, nerede üretildiği, saklama koşullarının yerine getirilip getirilmediğine dikkat etmek önemlidir.
