Birleşmiş Milletler’e üye 196 ülkenin 1989 yılında altına imza attığı dünya çocuk hakları sözleşmesini imzalamayan tek ülke ABD, sözleşmeyi imzalamasına rağmen dünyada en çok çocuk öldüren ülke İsrail.
Türkiye Sözleşme’yi yürürlüğe girmesinden 12 gün sonra 14 Eylül 1990 tarihinde imzaladı.
Mevcut durumda 18 Uluslararası İnsan Hakları Sözleşmesi’nden 16’sına taraf olması dolayısıyla BM insan hakları belgelerine en çok taraf olan ülkeler kategorisinde yer alıyoruz.
BM’ye ait 18 Uluslararası İnsan Hakları Sözleşmeleri’ne en az taraf olan ülkeler Amerika Birleşik Devletleri ve İran.
Sözleşme, dört temel hak üzerine bina edilmiş (UNICEF, 2009):
1. Ayrım gözetmeme: Hakların hepsi, istisnasız bütün çocuklar için geçerlidir (md.2);
2. Çocuğun yüksek yararı: Bütün taraflar, çocukla ilgili bütün girişimlerinde çocuğun yüksek yararını gözetecektir (md.3);
3. Yaşama ve gelişme hakkı (md.6)
4. Çocuğun yaşı ve olgunluk derecesine uygun olarak görüşlerine saygı gösterme (md.12).
**
BM tarafından hazırlanan ve 196 ülkenin imzaladığı Çocuk Hakları Sözleşmesine göre Gazzeli çocukla israilli çocuk, Doğu Türkistanlı çocukla da Çinli çocuklar aynı haklara sahip.
Gerçekler ne?
Gazzeli çocuk yarın terörist olabilir şimdiden öldürelim, Doğu Türkistanlı çocuk yarın Çin düşmanı olabilir, ailesinden koparıp Çinlileştirelim.
**
Çocuk Hakları Sözleşmesi ÇHS, tarih boyunca en çok kabul gören uluslararası insan hakları sözleşmesi olmakla birlikte Arjantin, Avustralya, Danimarka, Fransa, Japonya, Hollanda, İran, Irak, İsviçre, Kanada, Kuveyt, Malezya, Singapore, Suudi Arabistan, Tayland, Ürdün, Vatikan, Yeni Zelanda dâhil olmak üzere toplam 58 ülke tarafından sözleşmeye çekince konulmuş, bildirimde bulunulmuş.
Sözleşme ne işe yarıyor?
Çocuk hakları konusunda küresel bir farkındalık oluşturmak ve ülkeler üzerinde baskı kurabilmeye.
Sözleşme, birçok ülkede yasa ve politikaların oluşturulması, değiştirilmesi ve geliştirilmesinde etkili oluyor.
Hangi ülkelerde etkili oluyor?
ABD ve Avrupa dışındaki ülkelerde.
Yani İslam ülkelerinde, Afrika’da ya da dünyanın geri bırakılmış diğer ülkelerinde çocuklara yönelik bir hukuksuzluk olduğunda BM tarafından bu ülkelere sözleşme hatırlatılıyor.
Gazze’de son 1.5 yılda 18 bin çocuğu tasarlayarak, hedef gözeterek öldüren ve öldürmeye devam eden İsrail’e neden bu sözleşme hatırlatılmıyor ve uyarılmıyor, tehdit edilmiyor?
Nedenini hepimiz biliyoruz.
**
“Bir yüzyıl, çocukların hiçbir hakka sahip olmamalarıyla başlayıp, çocukların en güçlü kanuni araçlar yoluyla onların haklarını sadece tanımakla değil korumakla da sonlanmaktadır.”
Çocuk Hakları Evrensel Sözleşmesi’nin imzalanması esnasında böyle diyordu UNICEF Genel Direktörü Carol Bellamy
Ama imzalar hep kağıt üzerinde kalıyor.
Neden?
Çocuk haklarını tanımayanlar dünyanın en güçlü devletleri.
**
Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi savaş zamanlarında çocuklara yönelik 6 ağır ihlalden bahsetmekle birlikte; İsrail, Çocuk Haklarına Dair Sözleşmeyi imzalayan taraf devletler arasında olmasına rağmen bu ihlallerden 3’ü olan, ‘Çocukların öldürülmesi ve sakat bırakılması, okullara veya hastanelere saldırılar ve çocukların insani yardıma erişiminin engellenmesi’ şeklindeki ihlalleri Gazze’de kasıtlı ve sistematik bir şekilde sürdürüyor.
İsrail’in çoğu çocuk olmak üzere korunan sivilleri, hastaneleri, ambulansları, okulları, fırınları, gıda depoları ve su rezervlerini sistematik olarak hedef alması, insanların Gazze Şeridi’ni terk etmesi için kasıtlı aç bırakma politikasından da en çok etkilenen grup çocuklar.
Birleşmiş Milletler Gazze’de yaşayan çocukları koruma sorumluluğunu yerine getirmiyor.
BM, savaş ve silahlı çatışmalarda çocuk haklarını ihlal eden ülkelere ilişkin hazırladığı listeye İsrail’i dahil etmeyi reddediyor.
BM’nin çatışmalarda çocuk haklarını ihlal eden ülkelere ilişkin yıllık kara listesinde İsrail’in hala yer almaması tam anlamıyla Çocuk Hakları Bildirgesi ve Çocuk Haklarına Dair Sözleşme”ye aykırılık taşıyor.
Çin’in Doğu Türkistan’da Uygur Türklerinin çocuklarını ailelerinde koparıp Çinlileştirmesine göz yumuluyor.
Sözleşmeye göre insanlık dünyadaki tüm çocuklara elindekinin en iyisini vermekle yükümlü.
Temel sorun şu; Bütün kanunlar çocukları koruyor ama kâğıt üstünde.
Kanun uygulayıcıları kanun tanımıyor.
Bugün bizim çocukların bayramı 23 Nisan ama neşe dolmuyor insan.
Yaşar Süngü / Yeni Şafak
