Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK), İran merkezli Bank Mellat’ın Türkiye’deki 44 yıllık faaliyetini sona erdiren bir karar aldı.
18 Eylül’de alınan ve 19 Eylül tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 11572 sayılı kararla, “Bank Mellat Merkezi Tahran İstanbul Türkiye Merkez Şubesi”nin faaliyet izni kaldırıldı. BDDK’nın kendi mevzuat kayıtlarında da karar aynı ifadeyle yer aldı.
Karar, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 71’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine dayandırıldı. Ancak BDDK kararında ABD yaptırımlarına ya da İran’a ilişkin siyasi bir gerekçeye yer verilmedi.
1982’den beri Türkiye’deydi
Bank Mellat, Türkiye’de 1982’den beri faaliyet gösteriyordu. İstanbul’un yanı sıra Ankara ve İzmir’de de şubeleri bulunan banka, özellikle Türkiye ile İran arasındaki ticari işlemlere aracılık ediyordu. Bankanın 2025 sonu itibarıyla yaklaşık 2,08 milyar TL aktif büyüklüğü, 1,01 milyar TL mevduatı ve 980 milyon TL özkaynağı bulunuyordu.
Bank Mellat’ın Türkiye’deki faaliyetleri Amerikan yaptırımlarından daha önce de doğrudan etkilenmişti. Bankanın kendi faaliyet raporuna göre, ana banka 2018’de ABD’nin ikincil yaptırımlar listesine alındıktan sonra Türkiye şubesinin SWIFT erişimi kesilmiş, TCMB şubeyi EFT sisteminden çıkarmış, TCMB’deki bazı hesapları kapatılmış ve Türkiye’deki bazı bankalar Bank Mellat’ın kendilerindeki fonlarını çekmesini istemişti.
Bir gün önce Mahan Air kararı
Bank Mellat kararı, İran’ın önde gelen havayolu şirketlerinden Mahan Air’in Türkiye seferlerinin durdurulmasının hemen ardından geldi.
Mahan Air, Türkiye’deki sivil havacılık otoritesinin kararı doğrultusunda Tahran-İstanbul ve Tahran-Ankara seferlerinin 21 Eylül’den itibaren ikinci bir duyuruya kadar yapılmayacağını açıkladı. Son uçuşların 20 Eylül’de gerçekleştirilmesi planlanıyor.
Kararların zamanlamasında ABD’nin İran’a yönelik yeni yaptırım hamlesi öne çıkıyor. ABD Hazine Bakanlığı eylül ayında İran havacılık sektörünü hedef alan yeni yaptırımlar açıklamış, Mahan Air’le çalışan Türkiye merkezli bazı hizmet sağlayıcıları da hedef almıştı. Reuters’a göre Washington, Türkiye ve Umman’la İran’a yönelik Amerikan tedbirlerine uyum konusunda görüşmeler yürüttü ve iki ülke Mahan Air uçuşlarını durdurma kararı aldı.