İngiliz siyasetçi Tim Wilson, Trump’ın Gazze planını ve Türkiye’ye biçilen rolü detaylı bir şekilde analiz etti. Wilson’a göre bu davet, Türkiye için bölgesel güç olma yolunda kritik bir adım olsa da, beraberinde ciddi siyasi sorumluluklar ve riskler getiriyor.
İsrail Devre Dışı: “En İyi İhtimalle Seyirci”
Wilson, Trump’ın Erdoğan’a gönderdiği davet mektubunu, İsrail’in etkisini sınırlayan ve ABD liderliğinde yeni bir otorite zinciri kuran “minyatür bir anayasal belge” olarak nitelendirdi.
-
İsrail’in Çaresizliği: İsrail, son iki yıldır Gazze’de Türk askerinin veya garantörlüğünün kabul edilemez olduğunu savunuyordu. Ancak yeni planda Türkiye, İsrail’in tüm itirazlarına rağmen “garantör, aracı ve yönetici” olarak denkleme dahil edildi. Wilson bu durumu, “İsrail’in en iyi ihtimalle seyirci olduğu bir yapı” sözleriyle özetledi.
-
Fidan Listede: Planın en üstünde Erdoğan’a yapılan davet, yürütme mekanizmasında ise Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın isminin yer alması, İsrail’in bypass edildiğinin en net göstergesi olarak yorumlandı.
Erdoğan’ın “Altın Değerindeki” İkilemi
Trump’ın Erdoğan’ın büyük bir tercih yapmasına neden olacak Gazze planını oluşturduğunu, Türkiye’nin bölgede karar verici haline getirileceği ancak başarısızlık durumunda da Türkiye’nin sorumlu tutulacağı ihtimali olduğunu vurgulayan eski siyasetçi Wilson; “Trump, Erdoğan’a altın değerinde bir ikilem sundu: Kabul ederse Türkiye vazgeçilmez hale gelir ama aynı zamanda sorumlu olur; reddederse Türkiye ahlaki duruşunu korur ancak savaştan sonra ne olacağını şekillendirme şansını kaybeder.
Asıl soru, Barış Kurulu’nun şiddeti sınırlamak için mi yoksa sadece yeni bir yönetim altında yeniden paketlemek için mi kurulduğudur.”
Türkiye İçin Masadaki 3 Büyük Risk
Analize göre Ankara’nın önünde duran risk haritası şöyle şekilleniyor:
-
İtibar Kaybı: Güvenlik sağlanamaz, siviller ölmeye devam eder veya yeniden inşa süreci tıkanırsa, Türkiye de İsrail ve ABD ile birlikte “suçlu” sandalyesine oturabilir. Washington uzakta olsa da Türkiye, krizin yanı başında olduğu için başarısızlığın faturasını daha ağır ödeyebilir.
-
Operasyonel Yetersizlik: Türkiye’nin rolü sadece sınır güvenliğine indirgenir veya istikrar gücünden dışlanırsa, bu durum Ankara’nın sahadaki etkinliğini zayıflatabilir.
-
Amaç Belirsizliği: Asıl soru işareti ise şu: “Barış Kurulu şiddeti gerçekten bitirmek için mi kuruldu, yoksa Gazze’yi yeni bir yönetim altında ‘yeniden paketlemek’ için mi?” Türkiye’nin bu belirsizlik içinde alacağı pozisyon hayati önem taşıyor.