ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) Genel Müfettişi tarafından hazırlanan ve Amerikan NBC televizyonu tarafından aktarılan ön inceleme raporu, İran’a karşı yürütülen askeri harekatın ABD ordusunda kritik mühimmat açıklarına yol açtığını ve küresel lojistik tedarik zincirinde derin tıkanıklıklar oluşturduğunu ortaya koydu.
Bu rapor; Başkan Donald Trump ve Savunma Bakanı Pete Hegseth’in daha önceki yalanlamalarına rağmen, mühimmat krizine dair ABD yönetimi içerisinden yayımlanan ilk resmi teyit niteliğini taşıyor.
Savaşın Ağır Mali Faturası ve Altyapı Kayıpları
1 Nisan ile 30 Haziran arasındaki dönemi kapsayan müfettişlik raporunda, operasyonel maliyetler ve sahadaki fiziki tahribata dair şu çarpıcı veriler yer aldı:
- Toplam Maliyet: Savaşın ABD bütçesine doğrudan faturası haziran sonu itibarıyla 33,4 milyar dolara ulaştı. Bu tutarın 22,3 milyar dolarlık devasa kısmı doğrudan harcanan mühimmatın ikamesine ayrıldı. Savunma Bakanı Pete Hegseth’in Kongre’ye sunduğu son bilgilendirmede ise bu rakamın temmuz sonu itibarıyla 37,5 milyar dolara yükseldiği bildirildi.
- 8 Ülkede Yüzlerce Tesis İmha Edildi: İran’ın balistik füze ve kamikaze İHA akınlarının; Kuveyt, Bahreyn, Katar, BAE, Suudi Arabistan, Irak, Umman ve Ürdün’deki Amerikan askeri üslerinde yüzlerce binayı yıktığı veya kullanılamaz hale getirdiği kabul edildi.
- Bahreyn Deniz Üssü Felç Oldu: ABD Donanması’nın bölgedeki omurgası olan Bahreyn üssü yoğun ateş altında kaldı. Donanma Bakan Vekili Hung Cao, İran’ın Bahreyn’i yerle bir ettiğini itiraf ederken, üssün yeniden inşasını değerlendirmek üzere özel bir inceleme komisyonu kuruldu.
- İkmal Hatları Diego Garcia’ya Kaydı: Körfez üslerinin vurulması üzerine CENTCOM, lojistik merkezlerini Hint Okyanusu’ndaki Diego Garcia gibi uzak üslere çekmek zorunda kaldı. Bu durum, Orta Doğu operasyonları için ikmal döngüsünü 14 ila 18 güne uzatarak operasyonel hızı düşürdü.
Hava Varlıklarında Ağır Kayıp ve Can Kayıpları
Raporda, ABD’nin stratejik hava unsurlarında uğradığı tahribat ayrıntılandırıldı:
- MQ-9 Reaper Kayıpları: Birim maliyeti yaklaşık 30 milyon dolar olan en fazla 30 adet MQ-9 Reaper tipi insansız hava aracının imha edildiği kaydedildi.
- KC-135 Tanker Uçakları: Toplam 7 adet KC-135 yakıt ikmal uçağı devre dışı kaldı; bunlardan 5’i Suudi Arabistan’daki üslerde yerdeyken doğrudan İran mühimmatlarıyla vuruldu.
- Askeri Kayıplar: Kuveyt, Irak, Ürdün ve Suudi Arabistan’da 11 ABD askeri doğrudan çatışma içinde hayatını kaybetti. Irak’ta iki KC-135 uçağının çarpışması sonucu ölen 6 personel ile Umman Denizi’nde düşen helikopterin pilotu ise “çatışma dışı olaylar” kategorisinde listelendi.
Diplomatik Tesisler ve 44 Milyar Dolarlık Acil Silah Satışı
- Büyükelçiliklerde 184 Milyon Dolarlık Hasar: Irak, Kuveyt, Suudi Arabistan ve BAE’deki diplomatik misyon binalarında İran saldırıları sonucu 184 milyon dolarlık fiziki hasar oluştuğu açıklandı.
- Tahliye Operasyonları: 28 Şubat’ta başlayan savaşın ardından 9 bin Amerikan vatandaşının tahliyesi için 11 milyon dolar harcandı. İsrail, Irak ve Ürdün’ün ardından en maliyetli tahliye rotası 4 milyon doları aşan fatura ile Birleşik Arap Emirlikleri’nden (İstanbul, Atina ve Washington aktarmalı) yapılan uçuşlar oldu. Seyahat belgelerinin eksikliği nedeniyle tahliye masraflarının vatandaşlardan tahsil edilmesinden vazgeçildi.
- Körfez’e Silah Sevkiyatı: Dışişleri Bakanlığı, bu kriz sürecinde Suudi Arabistan başta olmak üzere İsrail, Katar, Kuveyt ve BAE’ye helikopter, hassas güdümlü mühimmat ve hava savunma donanımlarını içeren toplam 44 milyar doları aşkın acil/rutin askeri satış sözleşmesini onayladı.
İslami Analiz