“280 milyar dolara malolan ve hiçbir hedefine ulaşamayan bir savaş”
Brezilyalı jeopolitik analisti Patricia Marins, ABD'nin İran'a ateşkes teklifini, hezimetini ve savaşın blançocunu kendi sosyal medya hesabında yorumladı.
Yedi hafta önce, 12 günlük savaşın rakamlarına dayanarak, İran’a karşı yeni bir büyük ölçekli çatışmanın sadece ilk üç ayda 360 milyar dolar civarında bir maliyete yol açacağını tahmin etmiştim.
Bugün, 40 günlük çatışmanın ardından ve ufukta olası bir ateşkes anlaşmasıyla birlikte, rakamlar tahminimin 90 günlük süre dolmadan çok önce aşılabileceğini gösteriyor.
Koalisyon hava operasyonlarının her günü yaklaşık 1 milyar dolara mal oluyor. Bu bile tek başına bugüne kadar yaklaşık 40 milyar dolarlık operasyonel maliyete ulaşıyor.
Payne Institute for Public Policy’ye göre, İran’a karşı yürütülen savaş, sürdürülemez mühimmat tüketim oranları ve 50 milyar doları aşan aşırı yüksek ikmal maliyetleri nedeniyle ciddi bir krizle karşı karşıya.
Maddi kayıplara baktığımızda durum daha da kötüleşiyor. Raporlar, saldırıya uğrayan 13 Amerikan üssünden birkaçının neredeyse yaşanamaz hale geldiğini gösteriyor.
Konut blokları yıkıldı, iletişim tesisleri, enerji santralleri ve su sistemleri yerle bir edildi. Sadece Nisan başlarına kadar uydu görüntüleri ve istihbarat raporlarıyla hasar gördüğü veya imha edildiği doğrulanan yüksek karmaşıklıkta radarların değeri bile 4 milyar doları aşıyor.
Bunun üzerine, iki E-3 Sentry ve E-7 Wedgetail gibi istihbarat ve komuta uçaklarında meydana gelen hasar, faturayı yaklaşık 2 milyar dolar daha artırıyor. KC-135 tankerleri, C-130’lar, F-15’ler, F-16’lar, A-10’lar, helikopterler ve insansız hava araçlarının kayıplarını da eklediğimizde, toplam rakam kolayca 2 milyar dolar daha artıyor.
İsrail tarafında ise, hükümet rakamları küçümsemeye çalışsa da, Nevatim üssüne yapılan saldırılarda en az iki F-35I Adir uçağının ağır hasar gördüğü veya tamamen kaybedildiği tahmin ediliyor.
Önleme görevleri sırasında vurulan F-16I Sufa ve F-15I Ra’am uçaklarıyla birlikte düşünüldüğünde, İsrail uçaklarına verilen zarar 1 milyar dolara yaklaşıyor.
Ancak hiçbir şey, özellikle enerji altyapısı ve alüminyum eritme tesisleri başta olmak üzere, bölgeye verilen maddi ve ekonomik yıkımla kıyaslanamaz.
İran saldırıları (ve misillemeleri) bu savaşı Körfez’in enerji omurgasına yönelik doğrudan bir saldırıya dönüştürdü. Düzinelerce rafineri, petrol sahası, doğalgaz tesisi, ihracat terminali ve LNG tesisi füze ve insansız hava araçlarıyla vuruldu.
