وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُعْجِبُكَ قَوْلُهُ فِي الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَيُشْهِدُ اللّٰهَ عَلٰى مَا ف۪ي قَلْبِه۪ۙ وَهُوَ اَلَدُّ الْخِصَامِ 

﴿٢٠٤﴾

İnsanlardan öylesi vardır ki, dünya hayatına ilişkin sözleri senin hoşuna gider ve kalbindekine rağmen Allah’ı şahit getirir; oysa o azılı bir düşmandır. (2/204)

Ne kadar da doğru bir söz diye iç geçirenlerimiz mutlaka olmuştur. Sözün sahibi Âlemlerin rabbi olunca elbette ki sözde doğru olur. Çünkü Allah abesle iştigal etmez ve onun katında hikmetsiz bir söz söylenmez. Ayeti kerime Allah Rasulü’nü ve müminleri ikiyüzlü münafıklara karşı uyarıyor. Bu tür insanlar toplumda gerçekten çok var. Bunlar iyi giyimli, ağzı laf yapan ve kendilerini dinletme özelliği ve becerisine sahip münafık tiplerdir. Bu tipleri bizim ayırabilmemiz oldukça zordur. Allah’ta bu yüzden Nebi’yi (sav) ve müminleri uyarma gereği duymuştur. Demek ki müminlerin diğer insanları dinlerken çok dikkatli olması gerekiyor.

Müminler olarak bizim insanları şu kâfir, şu münafık şeklinde tekfirci bir mantıkla ötekileştirmemiz gerekmiyor. Yapmamız gereken şey, ötekileşmiş ve iç dünyasında müminlere karşı azılı bir düşmanlık besleyen münafık tiplere karşı uyanık olmak. Bu yüzden Rabbimizin uyarılarına kulak verip ikiyüzlü insanları albenili konuşmalarına prim vermemeliyiz. Allah’a iman eden her müminin ilk önce Kur’an bilgisi sağlam temellere oturması gerekiyor ki, karşıdaki münafık şahsın Allah’ı şahit tutarak konuşması karşısında tuzağa düşmesin.

Bugün Müslümanların en zayıf noktalarından birisi bu konu desek mübalağa etmiş olmayız. Sosyal hayatta dikkat edin, bahse konu insanlar kendilerini her zaman dinlettirirler. Ayeti kerimenin de ifade ettiği gibi, kariyer sahibi, iyi giyimli, iyi bakımlı insanları birileri pür dikkat dinler, çünkü sözler özenle seçilmiştir ve dinleyicilerin hoşuna gider. Hele de konuşma esnasında Allah şahit tutuluyorsa yelkenler fora. Bu zavallı dinleyici kitlenin tek sıkıntısı yeterli bir Kur’an ve tevhit bilincine sahip olmamasıdır.

Bu konuyla alakalı olarak Bakara 204. Ayetin bir varyantı Münafikun suresinde de karşımıza çıkmaktadır. “Onları gördüğün zaman kalıpları hoşuna gider, konuşurlarsa sözlerini dinlersin. Onlar sanki duvara dayanmış kütükler gibidir. Her gürültüyü kendi aleyhlerine sanırlar. Düşman onlardır. Onlardan sakın. Allah onların canlarını alsın. Nasıl bu hale geliyorlar?” ( Münafikun: 4 )

Söz konusu münafıkları deşifre etmek olunca yüce Allah burada da yaklaşık olarak aynı uyarıları yapıyor. Onların kalıbı, konuşma üslubu insanların hoşuna gidebilir ama onlar hasımların en yamanıdır. Bu uyarılara rağmen Müslümanlar defalarca aynı hatayı tekrarlayıp bu giydirilmiş kütüklere prim vermişlerdir. Allah Rasulü’ne atfedilen bir sözde; “bir mümin bir delikten iki defa ısırılmaz” sözü kaç defa tekrarlanmıştır Allah bilir.

Bu azılı düşman karşısındaki tek silahımız, ilmî donanımımızın, ferasetimizin yerinde olması ve Kur’an’ı hayatımızın merkezine almak olmalıdır. “Aksi halde Aldatıcılar bizi Allah ile aldatır” ( Fatır: 5 ). Bu aldanışın sonucu olarak yalnız kendimiz zarar görmeyiz aksine tüm ümmet de bundan payına düşeni alır.

Demek ki dünya hayatına dair, birileri bize hatipliğini kullanarak, dilini eğip bükmeyle, hoşumuza giden bir şeyler söyleyebilir. Onun işi o. Bize düşen ise Kur’an’ın uyarılarını ciddiye alıp en ufak esinti karşısında yaprak gibi sağa sola sallanmadan itikadî duruşumuzda mukavemet göstermek.

Sonuç olarak mümin insanlar, kâfir ve müşrikleri düşündüğümüzde çok daha yumuşak ve aldatılmaya müsait duygusal bir yapıya sahibiz. Oysa tek başına duygusallık eksiktir ve yanlış yaptırma eğilimi çok yüksektir. Eğer zulmün eşyayı ait olduğu yere koymamak olduğuna inanmışsak; kararlarımızı alırken de incelikli, basiretli ve metanetli  bir şekilde eşyayı ait olduğu yere koymak zorundayız. Yani sözüne itibar ettiğimiz ikiyüzlü, azılı bir düşmana kulak kabartmamız ve ona aldanmamız Allah’ın ve müminlerin hiç hoşuna gitmeyeceği şekilde sonuçlanabilir. Demek ki iyi konuşanı değil, hakkı konuşanı dinleyip ve sözün en güzeline ( Zümer: 18 ) uymalıyız ki, hak ve hakikat üzere kalabilelim.